Verpakkingsmateriaal verandert snel. Bedrijven kijken niet meer alleen naar bescherming en prijs, maar ook naar duurzaamheid, materiaalbesparing, recyclebaarheid, gebruiksgemak en slimme toepassingen.
Vooral bij kartonnen verpakkingen zijn de ontwikkelingen groot. Denk aan lichtere kartonsoorten, recyclebare oplossingen, nieuwe coatings, slimme retourverpakkingen en digitale toepassingen die verpakkingen slimmer en functioneler maken.
Innovatief verpakkingsmateriaal kan bedrijven helpen om minder grondstoffen te gebruiken, transport efficiënter te maken en beter in te spelen op duurzaamheidsdoelstellingen en veranderende klantverwachtingen.
In dit artikel bekijken we de belangrijkste innovaties in verpakkingsmateriaal en wat deze ontwikkelingen kunnen betekenen voor bedrijven.
Welke duurzame verpakkingsmaterialen zijn in ontwikkeling?
Een groot deel van de innovatie binnen verpakkingsmateriaal richt zich op het verminderen van de impact op het milieu. Producenten zoeken naar materialen die makkelijker recyclebaar zijn, minder grondstoffen gebruiken en waar mogelijk kunststof kunnen vervangen.
Voorbeelden hiervan zijn recyclebare kartonoplossingen, coatings op basis van hernieuwbare grondstoffen en verpakkingen die zoveel mogelijk uit één materiaalsoort bestaan.
Dat laatste wordt ook wel mono-materiaal genoemd. Hoe minder verschillende materiaalsoorten met elkaar worden gecombineerd, hoe eenvoudiger een verpakking in veel gevallen verwerkt kan worden in bestaande recyclingstromen.
Ook op het gebied van coatings vinden veel ontwikkelingen plaats. Kartonnen verpakkingen worden soms voorzien van een coating om ze beter bestand te maken tegen vocht, vet of andere invloeden.
Nieuwe coatings op basis van bijvoorbeeld zetmeel, cellulose of andere hernieuwbare grondstoffen kunnen in bepaalde toepassingen een alternatief bieden voor traditionele kunststoflagen.
Hierdoor kan karton extra functionaliteit krijgen zonder dat direct een zware kunststof laminering nodig is.
Daarnaast wordt steeds kritischer gekeken naar de hoeveelheid materiaal die daadwerkelijk nodig is. Door kartonnen verpakkingen slimmer te ontwerpen, kan soms met minder materiaal dezelfde bescherming worden gerealiseerd.
Duurzaam verpakkingsmateriaal betekent daardoor niet automatisch dat een volledig nieuw materiaal nodig is. Ook een lichtere verpakking, minder loze ruimte of een efficiëntere doosconstructie kan bijdragen aan een lagere milieu-impact.
Recycling en FSC-gecertificeerd karton
Ook recycling speelt een steeds grotere rol bij de keuze voor verpakkingsmateriaal. Karton is in veel gevallen goed recyclebaar, mits het niet onnodig wordt gecombineerd met materialen die lastig van elkaar te scheiden zijn.
Daarom wordt bij het ontwerpen van verpakkingen steeds vaker gekeken naar eenvoudige materiaalcombinaties, zo min mogelijk kunststof toevoegingen en kartonsoorten die goed passen binnen bestaande recyclingstromen.
Daarnaast kiezen veel bedrijven bewust voor FSC-gecertificeerd karton. Het FSC-keurmerk geeft aan dat het gebruikte hout of papier afkomstig is uit verantwoord beheerde bossen en gecontroleerde bronnen.
Voor bedrijven kan FSC-gecertificeerd verpakkingsmateriaal interessant zijn omdat het helpt om duurzamere materiaalkeuzes aantoonbaar te maken richting klanten en andere partijen in de keten.
Wel is het belangrijk om onderscheid te maken tussen herkomst en recyclebaarheid. Een FSC-keurmerk zegt iets over de herkomst van de vezels, maar niet automatisch dat iedere verpakking volledig recyclebaar of milieuvriendelijk is. De totale verpakking, inclusief coatings, lijm, bedrukking en eventuele toevoegingen, blijft bepalend.
Hoe worden kartonnen verpakkingen slimmer?
Een verpakking is steeds vaker meer dan alleen een middel om een product te beschermen. Dankzij digitale toepassingen kan een verpakking ook informatie overbrengen, interactie creëren en onderdeel worden van de klantreis.
Een bekend voorbeeld is de QR-code.
Met een QR-code op een kartonnen verpakking kunnen klanten eenvoudig worden doorgestuurd naar productinformatie, instructies, certificaten, handleidingen of marketingcampagnes.
Ook kunnen merken QR-codes gebruiken om consumenten meer informatie te geven over de herkomst, samenstelling of recyclebaarheid van een product.
Slimme verpakkingen met digitale toepassingen
Naast QR-codes ontstaan er steeds meer mogelijkheden om verpakkingen digitaal te koppelen aan aanvullende informatie en dienstverlening.
Denk bijvoorbeeld aan een verpakking die consumenten toegang geeft tot productinformatie, instructievideo’s, herkomstgegevens, certificaten of een persoonlijke actiepagina.
Ook kunnen bedrijven digitale toepassingen gebruiken om verpakkingen beter traceerbaar te maken of klanten eenvoudiger opnieuw te laten bestellen.
Voor merken biedt dit interessante mogelijkheden. De fysieke verpakking wordt zo een extra communicatiekanaal waarmee je ook na de aankoop contact kunt houden met de klant.
Vooral bij luxe producten, technische producten en producten waarbij veel uitleg nodig is, kan zo’n digitale uitbreiding waarde toevoegen aan de verpakking en aan de totale klantbeleving.
Retourverpakkingen die het de klant makkelijker maken
Voor e-commercebedrijven speelt gebruiksgemak een steeds grotere rol bij verpakkingen. Een goede verzendverpakking moet het product niet alleen veilig bij de klant krijgen, maar bij een retourzending ook eenvoudig opnieuw gebruikt kunnen worden.
Daarom worden steeds meer dozen voorzien van een geïntegreerde plakstrip en tear strip.
Met een tear strip kan de klant de verpakking eenvoudig openen zonder mes of schaar. Een tweede plakstrip maakt het vervolgens mogelijk om dezelfde doos direct weer te sluiten voor een retourzending.
Dat klinkt als een klein detail, maar het kan een groot verschil maken in de gebruikservaring.
De klant hoeft geen nieuwe doos te zoeken, geen extra tape te gebruiken en hoeft niet na te denken over hoe het product retour gestuurd moet worden. Tegelijkertijd kan de oorspronkelijke verpakking opnieuw worden gebruikt, waardoor minder extra verpakkingsmateriaal nodig is.
Vooral bij kleding, schoenen, accessoires en andere e-commerceproducten waarbij relatief veel retourzendingen voorkomen, kan een speciale retourverpakking interessant zijn.
Een goed ontworpen retourverpakking houdt daarom rekening met:
- een eenvoudige tear strip om de doos te openen;
- een tweede plakstrip voor het opnieuw sluiten;
- voldoende stevigheid om zowel de heen- als retourreis te doorstaan;
- een formaat dat niet onnodig groot is;
- duidelijke instructies voor de klant.
Zo wordt de verpakking onderdeel van het volledige bestelproces: van verzending en uitpakken tot een eventuele retourzending.
En als een klant toch besluit iets terug te sturen, kun je het hem maar beter makkelijk maken.
Welke innovaties zijn er in kartonnen verpakkingen?
Ook binnen golfkarton, vouwkarton en massief karton wordt voortdurend geïnnoveerd.
Producenten proberen steeds meer sterkte te realiseren met minder materiaal. Hierdoor kunnen lichtere kartonsoorten in sommige gevallen dezelfde of betere prestaties leveren dan zwaardere traditionele oplossingen.
Lichter golfkarton
Door verbeteringen in papierkwaliteit, golfprofielen en constructie kan een golfkartonnen verpakking worden geoptimaliseerd zonder automatisch voor dikker of zwaarder karton te kiezen.
Een lager materiaalgewicht kan voordelen opleveren voor zowel materiaalgebruik als transport.
De juiste kartonkwaliteit hangt hierbij sterk af van het product, het gewicht, de stapelbelasting en de omstandigheden tijdens transport en opslag.
Vochtbestendig karton
Voor omgevingen waarin vocht een belangrijke rol speelt, zijn er verschillende kartonsoorten en coatings ontwikkeld die beter bestand zijn tegen vocht.
Dit kan bijvoorbeeld interessant zijn voor producten die gekoeld worden opgeslagen of voor verpakkingen die tijdens transport te maken krijgen met wisselende omstandigheden.
Welke oplossing geschikt is, hangt af van de toepassing. Niet iedere vochtwerende behandeling heeft namelijk dezelfde invloed op de recyclebaarheid van de verpakking.
Sterkere kartonconstructies
Niet alleen het materiaal zelf bepaalt hoe sterk een kartonnen verpakking is. Ook de constructie speelt een grote rol.
Door slimme vouwlijnen, verstevigingen en kartonconstructies kan de druk- en stapelweerstand worden verbeterd zonder onnodig veel extra materiaal toe te voegen.
Een goed ontworpen verpakking kan daardoor soms een zwaardere standaarddoos vervangen.
Waarom investeren bedrijven in innovatief verpakkingsmateriaal?
Innovatie in verpakkingen draait niet alleen om duurzaamheid. Voor bedrijven spelen ook kosten, efficiëntie, uitstraling, gebruiksgemak en wetgeving een belangrijke rol.
Minder materiaal en lagere verpakkingskosten
Een lichtere of efficiënter ontworpen verpakking gebruikt minder grondstoffen. Wanneer dit op grote volumes wordt toegepast, kan dat een interessant verschil maken in de totale verpakkingskosten.
Ook transport speelt hierbij een belangrijke rol.
Wanneer verpakkingen compacter, lichter of beter stapelbaar zijn, kunnen meer producten in een vrachtwagen, container of magazijn passen.
Hierdoor kunnen logistieke kosten worden verlaagd en kan tegelijkertijd de hoeveelheid materiaal per product worden verminderd.
Onderscheidende kartonnen verpakkingen
De verpakking is daarnaast een belangrijk onderdeel van de productbeleving.
Dat geldt vooral binnen sectoren zoals cosmetica, food, retail, e-commerce en luxe producten. Materiaalkeuze, bedrukking, constructie en afwerking bepalen voor een groot deel hoe een product wordt ervaren.
Innovatieve kartonnen verpakkingen kunnen merken helpen om zich te onderscheiden, bijvoorbeeld door een opvallende constructie, een duurzamere materiaalkeuze of interactieve elementen.
Bedrukking met een knipoog
Innovatie hoeft gelukkig niet altijd technisch te zijn. Soms kan een paar woorden op een doos al genoeg zijn om van een standaardverpakking iets herkenbaars te maken.
Steeds meer bedrijven gebruiken de binnen- of buitenzijde van hun verpakking voor een grappige boodschap, onverwachte tekst of kleine knipoog naar de ontvanger.
Denk aan teksten als:
“Niet schudden. Wij hebben hem net zo mooi ingepakt.”
“Hier zit iets leukers in dan de doos doet vermoeden.”
Of op de binnenkant:
“Je bent er bijna. Nu alleen nog even uitpakken.”
Dit soort bedrukkingen kunnen vooral bij e-commerce, cadeauverpakkingen en consumentenproducten bijdragen aan de merkbeleving.
Het hoeft daarbij niet overdreven te worden. Een goede grap werkt juist omdat hij onverwacht is en past bij de uitstraling van het merk.
Een verpakking wordt zo niet alleen een beschermingsmiddel, maar ook een klein communicatiemoment met de klant.
Duurzame verpakkingen en regelgeving
Bedrijven krijgen steeds vaker te maken met strengere eisen rondom verpakkingen, recycling en verpakkingsafval.
Daarom wordt het belangrijker om al tijdens het ontwerpproces na te denken over materiaalgebruik, recyclebaarheid en de hoeveelheid verpakking die daadwerkelijk nodig is.
Bedrijven die hun verpakkingen tijdig optimaliseren, kunnen zich beter voorbereiden op veranderende regelgeving en tegelijkertijd werken aan hun eigen duurzaamheidsdoelstellingen.
Welk innovatief verpakkingsmateriaal past bij jouw product?
Niet iedere innovatie is voor iedere verpakking interessant.
Een digitale uitbreiding heeft bijvoorbeeld weinig meerwaarde wanneer het doel vooral is om de transportkosten van een standaard verzenddoos te verlagen.
Andersom kan een slimme retourverpakking juist interessant zijn wanneer gebruiksgemak en retourlogistiek een belangrijke rol spelen. En bij luxe producten kan bedrukking, materiaalkeuze en afwerking veel belangrijker zijn voor de totale productbeleving.
Daarom begint een goede verpakkingsoplossing altijd bij het product en de toepassing.
Denk bijvoorbeeld aan vragen zoals:
- Hoe zwaar en kwetsbaar is het product?
- Hoe wordt het product vervoerd en opgeslagen?
- Hoe belangrijk is de uitstraling van de verpakking?
- Moet de verpakking makkelijk retour gestuurd kunnen worden?
- Welke eisen gelden rondom vocht, temperatuur of voedselcontact?
- Hoeveel verpakkingen worden jaarlijks gebruikt?
- Kan er materiaal worden bespaard zonder bescherming te verliezen?
- Hoe eenvoudig kan de verpakking worden gerecycled?
Door materiaal, constructie, gebruiksgemak en logistiek samen te bekijken, ontstaat vaak een betere oplossing dan wanneer alleen naar de prijs per doos wordt gekeken.
Innovatief verpakkingsmateriaal hoeft niet ingewikkeld te zijn
De nieuwste ontwikkelingen in verpakkingsmateriaal bieden steeds meer mogelijkheden om verpakkingen duurzamer, slimmer en efficiënter te maken.
Maar innovatie betekent niet automatisch dat bedrijven moeten overstappen op een compleet nieuw materiaal.
Soms zit de grootste verbetering juist in een lichtere kartonsoort, een slimmer ontwerp, een tear strip, een tweede plakstrip, minder loze ruimte of een verpakking die beter aansluit op het logistieke proces.
En soms zit innovatie gewoon in één goede zin aan de binnenkant van een doos.
De beste verpakking is uiteindelijk niet de verpakking met de meeste innovaties, maar de verpakking die het product goed beschermt, efficiënt verwerkt kan worden en past bij het merk, de klant en de doelstellingen van het bedrijf.
Wil je dat wij meedenken over jouw kartonnen verpakking? Neem contact op met Pack Company en we denken graag met je mee.
